🎭 Biała Wojna W Alpach

Mowa tu o Alpach. Opady śniegu mają tam pojawić się już w najbliższy weekend. Śnieg na szczytach może pokrzyżować plany osób, chcących spędzić urlop na górskich wędrówkach. Wikimedia Commons. Pomoc. Z Wikipedii, wolnej encyklopedii. Zobacz multimedia związane z tematem: Biali (wojna domowa w Rosji) Kategoria grupuje biografie uczestników wojny domowej w Rosji (1917–1922) walczących po stronie białych . HISTORIA w Bielsku-Białej. Duża dyskusja towarzyszy planowanej przebudowie placu Wojska Polskiego w naszym mieście po tym, jak urzędnicy zaprezentowali wizualizacje tego miejsca. - Plac Wojska Polskiego ma stać się przestrzenią publiczną, nie parkingiem, nie targiem. Maksymalny zasięg wojsk antybolszewickich, 1918–1919. Organizmy polityczne na terenie Rosji na początku września 1918. Wojna domowa w Rosji Гражданская война в России wojna domowa rozpoczęta po ustanowieniu przez bolszewików w wyniku zamachu stanu rewolucja październikowa) komunistycznej władzy państwowej w Rosji. Broń chemiczną po raz pierwszy zastosowano na większą skalę w trakcie I wojny światowej. Pierwsze użycie przez Niemców miało miejsce już 17 października 1914 roku na froncie zachodnim, gdzie w okolicach Neuve-Chapelle ostrzelali pozycje ententy granatami z gazem łzawiącym. Ryś pojawił się w Borach Tucholskich. "Leśniczy jeszcze oczy ze zdumienia pociera". rysie 30.10.2023, 16:18. Agata Szczygielska-Jakubowska. 3 ZDJĘCIA. Ryś zaobserwowany w Borach Tucholskich (fot. mat. Nadleśnictwo Trzebciny, Lasy Państwowe) rysie zwierzęta. W leżących na pograniczu województw pomorskiego i kujawsko-pomorskiego Wspaniały aktywny wypoczynek w Alpach, przepiękne widoki, sympatyczna grupa. Profesjonalni przewodnicy znający tę cześć Alp jak własną kieszeń - przesympatyczna, troskliwa, ale stanowcza Zosia - skarbnica wiedzy o zwiedzanych miejscach i dbający o dobrą atmosferę oraz dobry przewodnik Witek - skarbnik wiedzy o pogodzie i Arktyce. Mont Blanc ( Monte Bianco, Biała Góra, 4805,59 m n.p.m. – najwyższy szczyt Alp, położony w Masywie Mont Blanc w Alpach Graickich w Alpach Zachodnich. Wojna domowa w Grecji (gr. ο Eλληνικός Eμφύλιος Πόλεμος trb. o Elinikos Emfilios Polemos trl. o Ellīnikós Emfýlios Pólemos) – walki prowadzone od grudnia 1944 roku do stycznia 1945 roku (pierwsza faza) oraz w latach 1946–1949 (druga faza) na terenie Grecji pomiędzy rządowymi siłami zbrojnymi, wspierającymi monarchę i prawicę, wspomaganymi militarnie i – Wojna zmienia człowieka. Dotąd czasami nie potrafię zasnąć, bo funkcjonuję w tak dużym napięciu. Martwię się o mamę, pozostałych członków rodziny i przyjaciół. Boję się o to, czy mają co jeść, czy w ogóle żyją… – wskazuje artystka. W Bielsku-Białej Julia Ogińska stara się koncentrować na pracy artystycznej. Philippa Gregory Biała Księżniczka cykl „Wojna kuzynów” tom 5 Zamek w Sheriff Hutton, hrabstwo Yorkshire jesień 1485 roku Pragnę, żeby te sny się skończyły. Klnę się na Boga, że tego pragnę! Jestem tak zmęczona, że mogłabym nie wychodzić z łóżka. Szukasz pięknych jezior w Alpach? Nie ma nic lepszego niż relaks nad wodą lub szybka kąpiel w ciepły dzień. Poniżej znajdziesz listę najpiękniejszych jezior w Alpach według społeczności komoot – odwiedź jedno z nich podczas kolejnej Wyprawy! 1. Vilsalpsee. 2. Hintersee. 3. Freibergsee. LkJ66V. iStockOkopy Pierwszej Wojny Światowej We Włoskich Alpach Cadorna Przełęcz San Marco Bergamo Otwory W Skale Z Widokiem Na Alpy W Kierunku Granicy Ze Szwajcarią - zdjęcia stockowe i więcej obrazów I Wojna ŚwiatowaPobierz to zdjęcie Okopy Pierwszej Wojny Światowej We Włoskich Alpach Cadorna Przełęcz San Marco Bergamo Otwory W Skale Z Widokiem Na Alpy W Kierunku Granicy Ze Szwajcarią teraz. Szukaj więcej w bibliotece wolnych od tantiem zdjęć stockowych iStock, obejmującej zdjęcia I Wojna Światowa, które można łatwo i szybko #:gm1253387812$9,99iStockIn stockOkopy pierwszej wojny światowej we włoskich Alpach. Cadorna. Przełęcz San Marco, Bergamo. Otwory w skale z widokiem na Alpy w kierunku granicy ze Szwajcarią – Zdjęcia stockoweOkopy pierwszej wojny światowej we włoskich Alpach. Cadorna. Przełęcz San Marco, Bergamo. Otwory w skale z widokiem na Alpy w kierunku granicy ze Szwajcarią - Zbiór zdjęć royalty-free (I Wojna Światowa)OpisOkopy pierwszej wojny światowej we włoskich Alpach. Cadorna. Przełęcz San Marco, Bergamo. Otwory w skale z widokiem na Alpy w kierunku granicy ze SzwajcariąObrazy wysokiej jakości do wszelkich Twoich projektów$ z miesięcznym abonamentem10 obrazów miesięcznieNajwiększy rozmiar:4608 x 2592 piks. (39,01 x 21,95 cm) - 300 dpi - kolory RGBID zdjęcia:1253387812Data umieszczenia: 2 lipca 2020Słowa kluczoweI Wojna Światowa Obrazy,Włochy Obrazy,Alpy Obrazy,Bergamo Obrazy,Bez ludzi Obrazy,Dziura Obrazy,Europa - Lokalizacja geograficzna Obrazy,Fotografika Obrazy,Front wojenny Obrazy,Góra Obrazy,Historia Obrazy,Horyzontalny Obrazy,Kamień - Materiał budowlany Obrazy,Kierunki podróży Obrazy,Klimat górski Obrazy,Lato Obrazy,Majestatyczny Obrazy,Natura Obrazy,Pokaż wszystkieCzęsto zadawane pytania (FAQ)Czym jest licencja typu royalty-free?Licencje typu royalty-free pozwalają na jednokrotną opłatę za bieżące wykorzystywanie zdjęć i klipów wideo chronionych prawem autorskim w projektach osobistych i komercyjnych bez konieczności ponoszenia dodatkowych opłat za każdym razem, gdy korzystasz z tych treści. Jest to korzystne dla obu stron – dlatego też wszystko w serwisie iStock jest objęte licencją typu licencje typu royalty-free są dostępne w serwisie iStock?Licencje royalty-free to najlepsza opcja dla osób, które potrzebują zbioru obrazów do użytku komercyjnego, dlatego każdy plik na iStock jest objęty wyłącznie tym typem licencji, niezależnie od tego, czy jest to zdjęcie, ilustracja czy można korzystać z obrazów i klipów wideo typu royalty-free?Użytkownicy mogą modyfikować, zmieniać rozmiary i dopasowywać do swoich potrzeb wszystkie inne aspekty zasobów dostępnych na iStock, by wykorzystać je przy swoich projektach, niezależnie od tego, czy tworzą reklamy na media społecznościowe, billboardy, prezentacje PowerPoint czy filmy fabularne. Z wyjątkiem zdjęć objętych licencją „Editorial use only” (tylko do użytku redakcji), które mogą być wykorzystywane wyłącznie w projektach redakcyjnych i nie mogą być modyfikowane, możliwości są się więcej na temat obrazów beztantiemowych lub zobacz najczęściej zadawane pytania związane ze zbiorami zdjęć. Nie ma chyba nikogo, kto nie kojarzyłby Alp z najwyższym pasmem górskim w Europie. Owiany legendą Mount Blanc, czyli ich najwyższy szczyt (liczący sobie 4808 m stał się na przestrzeni wieków bohaterem wielu powieści, dramatów, wierszy czy obrazów. Góry przyciągają turystów jak magnes. Najbardziej popularne są Dolomity, ale to tylko jedna z „części” tych pięknych gór, które latem przemierzają miłośnicy trekkingu, zimą zaś jeżdżą po nich na nartach. W Alpach każdy turysta i poszukiwacz dzikiej przyrody odnajdzie coś dla siebie. Ze względu na swoją długość (ponad 1200 kilometrów) ten najwyższy łańcuch górski europejskiego kontynentu może zaoferować zróżnicowaną budowę geologiczną, roślinność, a także strefy klimatyczneAlpy leżą bowiem w dwóch strefach klimatycznych: na granicy klimatu umiarkowanego i podzwrotnikowego. W ich obrębie różnice temperatur i opadów są naprawdę duże. To właśnie od nazwy Alp każdy kraj, którego powierzchnię w dużej mierze zajmują te góry, nazywamy krajem przypadku łańcucha górskiego, który zajmuje obszar ponad 200 tysięcy kilometrów kwadratowych, nie jest to jeden ani dwa kraje, ale cała ich grupa. Alpy to prawdziwa potęga morza po WiedeńAlpy ciągną się łukiem przez niemal połowę południowej Europy. Łatwo wypatrzeć je na mapach i na zdjęciach satelitarnych. Z jednej strony ograniczają je zachodnie obszary Morza Śródziemnego (a dokładniej okolice Zatoki Genueńskiej), z drugiej zaś Mała Nizina Węgierska i miasto Wiedeń. Choć nie są tak szerokie tak australijskie Wielkie Góry Wododziałowe i tak robią wrażenie: w najszerszych miejscach osiągają nawet 250 kilometrów. Co ciekawe, główna grań Alp biegnie bardzo blisko grani Apeninów, więc potrzebny był punkt na mapie, który je rozdzieli. Takim punktem stała się przełęcz Bocchetta di Altare, leżąca na wysokości niecałych 500 metrów w Alpy wciąż się wypiętrzają (ale też kurczą się na skutek erozji), ich najwyższy szczyt pozostaje niezmienny i jest nim Mont Blanc, który ma 4808 m i leży na granicy francusko-włoskiej. Alpy standardowo dzieli się na Wschodnie i Zachodnie, ale tak naprawdę w ich obrębie spotkamy wiele szczytów o różnej budowie geologicznej, z charakterystycznymi formami erozyjnymi oraz pozostałościami po to także wiele krajów, w granicach których są położone, więc możemy je podziwiać między innymi w Szwajcarii, Austrii, Niemczech, Francji czy we geologiczna i rzeźba terenuAlpy wypiętrzyły się w orogenezie alpejskiej i są częścią bardzo rozległego łańcucha alpejsko-himalajskiego, biegnącego przez trzy kontynenty (Europę, Afrykę i Azję). Jak większość wypiętrzeń, to również powiązane było z tektoniką płyt litosfery, czyli napierania jednej płyty na drugą, w tym wypadku afrykańskiej i europejskiej (w przypadku Alp) oraz dodatkowo afrykańskiej, egejskiej i indoaustralijskiej (w przypadku powstania całego łańcucha alpejsko-himalajskiego). Było to ponad 55 milionów lat temu, w trzeciorzędzie. BudowaAlpy mają dzięki temu budowę fałdowo-płaszczeniową. Budowa fałdowa to deformacja ciągła, powstająca na skutek wygięcia warstw skalnych. Płaszczowina to z kolei nasunięcia się na siebie sfałdowanych, już zgromadzonych i osadzonych na powierzchni warstw polodowcowe widać w dolinach o łagodnie zaokrąglonych stokach (nazywamy je dolinami U-kształtnymi, w odróżnieniu od dolin V-kształtnych, które formuje rzeka, ostro podcinająca zbocza) oraz kotłach polodowcowych, które malowniczo otoczone są przez strzeliste szczyty. Od strony północnej i południowej do zboczy Alp przylegają z kolei zapadliska przedgórskie, w składzie których znajdują się piaskowce i wypiętrzały się kilkuetapowo i zakończyły swoje narodziny już w czwartorzędzie. Od początku działały na nie silne procesy erozyjne za sprawą wiatru, rzek oraz lodowców. W zależności od odporności skał na te czynniki powstały różne strefy i formy skalne. Najmniej odporne były zewnętrzne skały fliszowe i dlatego na tych terenach znajdziemy niewysokie wzniesienia (poniżej 2000 m z łagodnie i powoli opadający znajduje się strefa wapienna (aż do 3000 m z mocno zarysowanymi dolinami rzek, ostańcami, turniami oraz rozwiniętymi zjawiskami krasowymi, które w wapiennych skałach mogą powstawać bez najmniejszych trudności. Tutaj znajdziemy rozbudowane systemy jaskiń z bogatą szatą naciekową. Najwyższe partie Alp mają charakter wysokogórski i są najbardziej odporne na erozję, ponieważ budują je łupki krystaliczne. Można tu spotkać formacje i odkształcenia pamiętające jeszcze czasy Alpach spotykają się dwie strefy klimatyczne: umiarkowana na północy oraz podzwrotnikowa na południu (w dużym uogólnieniu, ponieważ ten łańcuch górski nie biegnie równo, ale po łuku). Jak w każdych górach obowiązuje zasada, że im wyżej, tym chłodniej. Kiedy na terenach bliskich wybrzeżom w lecie jest ponad 20 stopni, na najwyższych szczytach panuje zazwyczaj temperatura bliska zeru albo ujemna. Rekordem zimowym jest tu minus 53 stopnie Celsjusza. W zimie spadają duże ilości śniegu. To właśnie dzięki warstwom puchu i lodowcom Mount Blanc ma taką nazwę („biała góra”).Alpy to także granica w cyrkulacji mas powietrza. Po północnej stronie zbiera się przede wszystkim chłodne powietrze polarnomorskie, na południowe stoki docierają z kolei ciepłe masy powietrza znad Morza Śródziemnego. Od wschodu z kolei suche, zimą bardzo chłodne powietrze z rejonów opady deszczu występują w Alpach Zachodnich, Może tu spaść nawet 3000 mililitrów rocznie. Alpy Wschodnie są z kolei suchsze, między innymi dzięki kontynentalnym masom pozbawionego wilgoci powietrza. Tutaj 2000 mililitrów to zazwyczaj powyżej pewnej wysokości (zazwyczaj już powyżej 2000 metrów pada wyłącznie śnieg, dokładając kolejne warstwy do zalegającej w wyższych partiach gór pokrywy. Ze względu na duże różnice temperatury powietrza oraz rzeźbę terenu w Alpach występują wiatry fenowe, kształtujące się na pograniczu litosfery i atmosfery. Znajdziemy tu również lodowce, które – niestety – kurczą się wraz z ocieplaniem się wodneKażde wysokie góry są ważnym węzłem hydrograficznym, czasami nazywa się je wieżami wodnymi, ponieważ stanowią rezerwuar słodkiej wody, stopniowo uwalnianej z czap śnieżno-lodowych. Alpy są takim węzłem dla całej Europy. To wśród wysokich szczytów mają swoje źródła duże rzeki kontynentu, takie jak Ren, Rodan czy Pad. AlpyRzekiRzeki zasilane są zarówno przez wody opadowe, jak i roztopowe (największe przepływy mają zatem latem). Tę energię wykorzystuje się też w inny sposób: budując elektrownie terenie Alp znajdziemy też pamiątki polodowcowe w postaci jezior (Genewskie, Bodeńskie czy Garda). Jezioro Bodeńskie jest też symboliczną granicą między Alpami Wschodnimi i Zachodnimi, choć już same pasma nie zostały oddzielone symbolicznie – charakteryzuje je odmienna budowa geologiczna. Spotykają się tu łupki krystaliczne, skały osadowe (przede wszystkim wapienie), a nawet i flora AlpJak w każdych wysokich górach, tak i w Alpach występuje charakterystyczna piętrowość roślin. Do tego dochodzi również wpływ klimatu. Na południu w dolnych obszarach będzie rosła roślinność śródziemnomorska wyżynna, na wschodzie zobaczymy stepy i lasy (przede wszystkim dębowe), na północy z kolei lasy liściaste i mieszane, z przewagą buków i wysokości około 800 metrów rosną typowe lasy górskie, z bukami, jodłami, świerkami, sosnami, wyżej natomiast z modrzewiami i limbami. Nad lasami znajduje się piętro subalpejskich zarośli. W Alpach Wschodnich spotkamy kosodrzewinę, w Zachodnich zarośla wyżej rozciągają się hale z murawami alpejskimi. Potem są już tylko turnie, pola firnowe i lodowce. W Alpach wiele gatunków roślin to endemity i są pod ochroną. Znajdziemy tu tak popularne i kojarzone z tymi górami rośliny jak krokusy, szarotka alpejska, skalnica bazaltowa i rdest różańcowy. AlpyZwierzęta w AlpachŚwiat zwierząt alpejskich jest bogaty i różnorodny. Z gadów żyją tu dwa gatunki salamandry: plamista i czarna. Wśród ptaków wymienić należy pomurnika, orła przedniego, pardwę, płochacza halnego, wrończyka i wieszczka (dwa ostatnie to endemity).Najbardziej kojarzone z Alpami ssaki występują głównie w strefie wysokogórskiej: kozica, koziorożec alpejski (niestety bliski wyginięcia), zając bielak, świstak oraz polnik śnieżny. W Alpach spotkamy również niedźwiedzie brunatne. Co ciekawe, wiele gatunków endemicznych na tych obszarach to bezkręgowce, jak niektóre gatunki ślimaków, motyli czy górówek. Na halach wypasa się bydło i chronić tutejszą faunę i florę utworzone zostały rezerwaty i parki narodowe (jak na przykład Szwajcarski czy Gran Paradiso).AlpySzczegółowe daneAlpy w liczbachDługość Alp: 1200 kmSzerokość Alp: do 250 kmPowierzchnia Alp: 200 000 km2Najwyższy szczyt Alp: Mount Blanc (4808 m znajdują się na terenie aż 8 krajów europejskichAlpyAlpy – ciekawostkiAlpy to raj dla turystów i narciarzy. Znajduje się tu największa na świecie liczba wyciągów linowych i kolejek. Co roku korzystają z nich ogromne ilości drugiej wojny punickiej Hannibal był tak zajadły, że wraz z armią i słoniami bojowymi zdecydował się przekroczyć Alpy. Udało mu się to osiągnąć w 10 dni, co jest niewątpliwym rekordem. Za szalony pomysł zapłaciło jednak życiem mnóstwo ludzi i wiele terenie Alp znajduje się wiele spektakularnych wodospadów, niektóre z nich mają też imponującą wielkość. Wodospad Krimml znajduje się na terenie Austrii i ma aż 380 metrów wysokości!AlpyPolecamyPodróże DinoAnimalsOpracowaniaParki NarodoweWodospadyJezioraGóryJaskinieRzekiOceanyMorzaWulkanyWielkie miasta Piątek, 3 czerwca (11:24) Globalne ocieplenie sprawiło, że białe Alpy stają się coraz bardziej zielone. Obszary pokryte roślinnością powyżej górnej linii lasu poszerzyły się od 1984 roku o 77 procent. Alpy z powodu zmian klimatycznych z każdym rokiem stają się coraz bardziej zielone. Wegetacja roślin powyżej górnej granicy lasu (powyżej 1700 metrów nad poziomem morza - red.) powiększyła się o blisko 80 proc. - piszą naukowcy z uniwersytetów w Bazylei i Lozannie w piśmie "Science". Na podstawie zdjęć satelitarnych robionych między 1984 a 2021 rokiem eksperci stwierdzili, że "roślinność przejmuje nowe powierzchnie, jest gęstsza i wyższa". Sabine Rumpf z uniwersytetu w Bazylei ostrzega, że alpejska flora jest dopasowana do surowych warunków górskich, ale nie jest przygotowana na konkurencję roślin, które wraz z ociepleniem klimatu "pną się" w górę po zboczach Alp. Wcześniejsze badania naukowców mówiły, że w 2050 roku w Alpach może pozostać zaledwie połowa lodowców, do 2100 roku ich objętość może zmniejszyć się nawet do niespełna 10 proc. Na zmiany klimatyczne przygotowują się alpejskie kurorty narciarskie. Już teraz proponują coraz więcej tras spacerowych, szlaków turystyki kwalifikowanej i rowerowych, budują też więcej platform widokowych. Podczas I wojny światowej alpejskie rejony pogranicza Górnej Adygi i Lombardii, a w szczególności okolice strategicznie ważnej przełęczy Tonale, były sceną walk między wojskami austro-węgierskimi i włoskimi. Szacuje się, że podczas działań wojennych, określanych mianem Białej Wojny, straciło życie 150 - 180 tys. żołnierzy. 17 Zobacz galerię Maurizio Vicenzi / AFP Zagrożeniem dla walczących stron były nie tylko kule i szrapnele. W trudnych górskich warunkach śmiertelne żniwo zbierał mróz, burze śnieżne i przede wszystkim lawiny, które odpowiadały za jedna trzecią wszystkich ofiar. Od tamtych czasów minęło już prawie stulecie, a wciąż w pobliżu stoków mieszczących się tu teraz popularnych ośrodków narciarskich, znaleźć można pamiątki tamtego krwawego konfliktu. Znalezione artefakty: broń, amunicję, rzeczy osobiste żołnierzy, części mundurów, sanie, narty, raki itp., gromadzą lokalne muzea prowadzone przez pasjonatów historii - w prowincji Trentino jest ich prawie 20. Jednak góry zaczęły w ostatnich latach zwracać znacznie bardziej poruszające znaleziska. Wraz z ocieplaniem się klimatu, cofające się lodowce odsłaniają od czasu do czasu zmumifikowane ciała poległych żołnierzy, którzy mieli na zawsze pozostać w wiecznej zmarzlinie. Dzisiaj mogą w końcu spocząć wśród swoich towarzyszy broni na okolicznych cmentarzach, pochowani z honorami. Ilu ich jeszcze pozostało w górach? Nie wiadomo... 1/17 Włoscy żołnierze na lodowcu Presena, 13 stycznia 1918 r. L'Illustrazione italiana 2/17 Szczątki dwóch austriackich żołnierzy znalezione na lodowcu Presena w roku 2012 Biuro Znalezisk Archeologicznych Prowincji Trydent 3/17 Włoscy żołnierze podczas "Białej Wojny" w Alpach 4/17 Szczątki trzech austriackich żołnierzy znalezione na lodowcu w pobliżu szczytu San Matteo w roku 2004 5/17 Włoscy żołnierze podczas "Białej Wojny" w Alpach 6/17 Pociski artyleryjskie znalezione pod Ago di Nardis (3289 m Guardia di Finanza Trento 7/17 Włoscy żołnierze podczas "Białej Wojny" w Alpach 8/17 Szczątki trzech austriackich żołnierzy znalezione na lodowcu w pobliżu szczytu San Matteo w roku 2004 9/17 Włoscy żołnierze podczas "Białej Wojny" w Alpach 10/17 Austiacki karabin znaleziony na lodowcu Presena Museo della Grande Guerra, Peio 11/17 Włoscy żołnierze podczas "Białej Wojny" w Alpach 12/17 Szczątki trzech austriackich żołnierzy znalezione na lodowcu w pobliżu szczytu San Matteo w roku 2004 13/17 Włoscy żołnierze podczas "Białej Wojny" w Alpach 14/17 Włoscy żołnierze podczas "Białej Wojny" w Alpach 15/17 Szczątki dwóch austriackich żołnierzy znalezione na lodowcu Presena w roku 2012 Biuro Znalezisk Archeologicznych Prowincji Trydent 16/17 Włoscy żołnierze podczas "Białej Wojny" w Alpach 17/17 Szczątki trzech austriackich żołnierzy znalezione na lodowcu w pobliżu szczytu San Matteo w roku 2004 Data utworzenia: 19 marca 2014 12:02 To również Cię zainteresuje Masz ciekawy temat? Napisz do nas list! Chcesz, żebyśmy opisali Twoją historię albo zajęli się jakimś problemem? Masz ciekawy temat? Napisz do nas! Listy od czytelników już wielokrotnie nas zainspirowały, a na ich podstawie powstały liczne teksty. Wiele listów publikujemy w całości. Znajdziecie je tutaj. Przecztałem dzisiaj fajny tekst, którym chciałem się z Wami podzielić... Narciarze cieszący się długimi zjazdami na trasach wokół Madonna di Campiglio często nie wiedzą, że prawie 100 lat temu toczyły się tu krwawe walki. Na stokach nad przełęczą Tonale narciarze wciąż jeszcze natrafiają wiosną z dala od przetartych tras na zardzewiałe czekany i raki, zbutwiałe liny i długie drewniane narty sprzed stulecia. Zdarzają się i groźniejsze znaleziska. Pod topniejącym firnem ukazują się łuski pocisków artyleryjskich, granaty, które nie wybuchły, taśmy nabojowe, porzucone karabiny. Do niedawna jeszcze wieczne śniegi i lód oddawały wiosną światu także ciała poległych – włoskich alpini i austriackich kaiser-schützen, strzelców górskich, którzy toczyli tu z sobą krwawe boje podczas I wojny światowej. Kości i prochy 800 z nich zgromadzono w ossuarium – ten zbiorowy sarkofag to także kaplica i pomnik braterstwa broni – wzniesionym na przełęczy w 1924 r. Kampania w wiecznym śniegu Z przypominającą schron bojowy budowlą z betonowych bloków z posągiem Michała Archanioła na szczycie sąsiadują dziś hotele i stacje kolejek krzesełkowych. Narciarze mijają ją codzienne, spiesząc się z parkingu do wyciągów. Niemal nikt się w tym miejscu nie zatrzymuje. Passo Tonale w masywie Adamello, na granicy prowincji Trentino i Lombardii to, zwłaszcza po połączeniu jej przed paru laty kolejką gondolową z lombardzkim miasteczkiem Ponte di Legno, jedna z najpopularniejszych stacji narciarskich we Włoszech. Zawdzięcza sławę trasom na lodowcu Presena, na którym jeździć na nartach można jeszcze w czerwcu. W towarzystwie prezydenta Włoch Sandra Pertiniego spędził tu niegdyś narciarski urlop Jan Paweł II. Łagodne południowe stoki Tonale to wymarzone miejsce do nauki jazdy w wiosennym włoskim słońcu, a na niżej położonych urozmaiconych, ale także trudnych trasach w lasach Ponte di Legno jeździ się bezpiecznie nawet podczas gorszej pogody i złej widoczności. Ale ten modny ośrodek sportów zimowych z 70 km tras narciarskich to jednocześnie jedno z najbardziej krwawych pobojowisk I wojny światowej. Od maja 1915 r. do listopada 1918 r. we włoskich Alpach trwała okrutna biała wojna. Pierwszy raz w historii wojen wysokie góry, w tym stoki położone powyżej granicy wiecznych śniegów, stały się widownią działań bojowych na wielką skalę. Szczególne miejsce w kronikach przypada właśnie Passo Tonale. To tutaj w czerwcu 1915 r. pierwszy raz piechota górska wyruszyła na lodowcu Presena do szturmu na nartach. Nigdy wcześniej także nie walczono na lodzie. Całość na: Źródło: Rzeczpospolita, Grzegorz Łyś

biała wojna w alpach